Gigantyczny dżet z czarnej dziury zaskoczył specjalistów. Droga Mleczna to przy nim pyłek

23 września 2024, 10:05

Europejski radioteleskop LOFAR (LOw Frequency ARray) – którego stacje znajdują się również w Polsce – zanotował najdłuższą parę dżetów wydobywających się z czarnej dziury. Struktura nazwana Porfyrion – od imienia jednego z gigantów z mitologii greckiej – ma długość 23 milionów lat świetlnych. Dotychczas, na podstawie obserwacji i obliczeń sądzono, że maksymalna długość takich dżetów jest znacznie mniejsza.



Światowe oceany ciemnieją

28 maja 2025, 09:59

Ponad 20% powierzchni światowych oceanów, czyli ponad 75 milionów kilometrów kwadratowych, pociemniało w ciągu ostatnich dwóch dekad, informują naukowcy. Ocean ciemnieje, gdy dochodzi do zmian właściwości optycznych wody, co z kolei wpływa na głębokość strefy eufotycznej, która jest domem dla 90% życia morskiego i miejscem gdzie światło słoneczne i światło odbite od Księżyca napędzają zjawiska ekologiczne.


W Sobótce znaleziono średniowieczną bizantyjską kłódkę w kształcie konia

4 maja 2026, 08:02

Członkowie Nadwiślańskiej Grupy Poszukiwawczej Stowarzyszenia „Szansa” znaleźli wyjątkowy zabytek – wykonany z brązu fragment bizantyjskiej kłódki w kształcie konia. Wspaniałego odkrycia dokonano we wsi Sobótka w powiecie opatowskim. Średniowieczne kłódki stylizowane na zwierzęta uważane są za wyroby elitarne, być może były wykonywane na indywidualne zamówienia, stąd też znajdowane są one rzadko, a najbliższych analogii dla znaleziska z Sobótki trzeba szukać za granicą.


Odkryto nowy składnik łez

21 stycznia 2007, 14:21

Płaczemy z różnych powodów: z radości, złości czy rozpaczy. Czym jednak są krople spadające z rzęs, jaki jest ich skład? Od dawna wiedziano, że film łzowy składa się z trzech warstw (śluzowej, wodnej i lipidowej), ale dopiero badaczom z Uniwersytetu Stanowego Ohio udało się go szczegółowo opisać.  


© _Belial, CC

Pierwsze gwiazdy nie mogły świecić?

11 grudnia 2007, 11:18

Patrząc na pokryty jasnymi punktami firmament, trudno w to uwierzyć, ale fizycy z University of Utah w Salt Lake City wyliczyli, że pierwsze gwiazdy mogły być tak przysłonięte przez chmury ciemnej materii, że nie mogły świecić. Gdyby się to potwierdziło, musielibyśmy zmienić poglądy na ewolucję gwiazd i proces tworzenia się czarnych dziur w dobie młodości kosmosu.


A wszystko przez Imperium Rzymskie

4 września 2008, 10:22

Duży zasięg Cesarstwa Rzymskiego może, wg badaczy z Uniwersytetu Prowansji, tłumaczyć większą podatność na zakażenie wirusem HIV w byłych koloniach, m.in. Francji, Grecji czy Hiszpanii. Naukowcy twierdzą, że mieszkańcy tych rejonów rzadziej bywają wyposażeni w wariant genu chroniący przed zainfekowaniem, a więc w CCR5-delta32.


Rękawice pianisty

12 lutego 2009, 10:15

Rękawiczki ogrzewają, stanowią dopełnienie eleganckiego stroju, a czasem pomagają w grze na instrumencie. I nie chodzi tu bynajmniej o szczęśliwe rękawiczki, które poprzez pozytywne skojarzenia odprężają swojego właściciela, zwiększając szanse na osiągnięcie sukcesu. Zespół z Georgia Tech Center for Music Technology stworzył rękawice wyposażone w małe silniczki, które drgając, podpowiadają początkującym pianistom, jaki klawisz nacisnąć.


Scynk aptekarski (Scincus scincus)

Piaskowy pływak

21 lipca 2009, 04:17

Scynk aptekarski (Scincus scincus), zwany także rybą piaskową, jest zwierzęciem prawdziwie niezwykłym. Choć swoje życie spędza na lądzie, śmiało można o nim powiedzieć, że pływa, tyle że... w piasku. Badacze z Georgia Institute of Technology odkryli interesujące fakty na temat tego niezwykłego sposobu lokomocji.


Kawa ogranicza zwłóknienie wątroby

6 stycznia 2010, 09:38

Badacze z Narodowego Instytutu Cukrzycy oraz Chorób Trawiennych i Nerek stwierdzili, że u pacjentów z przewlekłym zakażeniem wirusem zapalenia wątroby typu C (HCV), którzy wypijają dziennie 308 mg kofeiny, występują lżejsze objawy włóknienia, czyli marskości wątroby. Taka ilość kofeiny to odpowiednik 2,25 kubka zwykłej kawy. Inne źródła kofeiny nie zapewniały tego samego efektu terapeutycznego (Hepatology).


Rembrandt

Nauka odkrywa sekrety Rembrandta

30 maja 2010, 14:54

Rembrandt - jeden z największych malarzy wszech czasów i jeden z największych portrecistów. Co sprawia, że jego wizerunki tak przykuwają uwagę? Naukowcy z Uniwersytetu Kolumbii Brytyjskiej i Uniwersytetu Simona Frasera poddali jego dzieła komputerowej analizie i symulacji.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk